Het ministerie heeft een vergunning verleend voor een nieuwe aardwarmteboring aan de Petuniaweg in Bleiswijk. Maar juist over een punt waar in de omgeving al langer vragen over leven, is in deze procedure geen apart onderzoek gedaan: laagfrequent geluid en trillingen. Dat blijkt uit stukken rond de vergunning én uit antwoorden van het ministerie.
Het gaat om de boringen VDB-GT-09 en VDB-GT-10 aan de Petuniaweg 30. De vergunning werd op 26 maart verleend. Het project bestaat uit één zogenoemd doublet: een productieput en een injectieput. Daarbij wordt warm water uit ongeveer 2.500 meter diepte opgepompt en na gebruik weer teruggebracht in hetzelfde reservoir. De feitelijke boorwerkzaamheden duren ongeveer twee maanden en gaan 24 uur per dag, zeven dagen per week door.
Geen apart onderzoek naar laagfrequent geluid
RTV Lansingerland vroeg het ministerie van Klimaat en Groene Groei of in dit dossier ook specifiek is gekeken naar laagfrequent geluid. Het antwoord was helder: daar bestaat geen apart wettelijk toetsingskader voor en de beoordeling is daarom alleen in algemene zin uitgevoerd, aan de hand van de gewone geluidsregels uit het Besluit activiteiten leefomgeving.
Ook op de vraag of trillingen of hinder die zich via de bodem verder kunnen voortplanten apart zijn onderzocht, wijst het ministerie vooral op het bestaande wettelijke kader. Dat richt zich volgens het ministerie op een afstand tot 300 meter van de boorlocatie. Op grotere afstand neemt het geluid volgens dat kader af.
Dat betekent dus niet dat zulke hinder onmogelijk is. Het betekent vooral dat die in deze vergunningprocedure niet afzonderlijk is onderzocht of apart is beoordeeld. Dat is opvallend, omdat in de regio al langer discussie bestaat over bromtonen en laagfrequent geluid. Gaia Energy, dat de projecten in Bleiswijk en Berkel en Rodenrijs uitvoert, schrijft aan RTV Lansingerland dat er binnen de bestaande beoordelingskaders “geen aanleiding en geen noodzaak” was om voor deze boring apart naar laagfrequent geluid te kijken.
Afgekeurd geluidsrapport
Daar komt nog iets bij. DCMR Milieudienst Rijnmond, die namens provincie en gemeente adviseerde, was kritisch op het akoestisch onderzoek. Dat ging over het gewone, hoorbare geluid van de boorinstallatie en de werkzaamheden bovengronds. Denk aan motoren, pompen en het geluid van de boortoren zelf dat zich via de lucht verspreidt. Dat is dus iets anders dan laagfrequent geluid, bromtonen of trillingen via de bodem.
In het advies staat letterlijk dat het akoestisch onderzoeksrapport “niet de benodigde of juiste informatie bevat” en daarom niet aan de eisen voldoet. Volgens DCMR was onder meer onduidelijk welke boorinstallatie precies zou worden gebruikt, welk bronvermogen daarbij hoort en hoe dat was onderbouwd.
Toch verleende het ministerie de vergunning. In het besluit staat dat DCMR het rapport weliswaar afkeurde, maar dat het ministerie voldoende grond zag om door te gaan. Daarbij werd ook meegewogen dat uiteindelijk aan de geluidsregels voldaan zou moeten worden.
Dicht bij woningen
De boring komt bovendien dicht bij woningen. In de vergunningstukken staat dat voor een woning aan de Petuniaweg, op ongeveer 30 meter afstand, in de nacht een overschrijding van de geluidsnorm werd berekend. Ook bij een tweede woning zat het geluid volgens de berekeningen boven de norm.
Ook wordt volgens het ministerie een geluidscherm van vijf meter geplaatst om de overschrijding te beperken. Voor de woning die het dichtst bij de boorinstallatie staat, ligt het anders. Daar is een verklaring ondertekend waarin staat dat geen geluid gemeten mag worden aan de gevel of in de woning. In die verklaring staat ook dat de aanvrager zelf rekent met een overschrijding van de norm in de nacht.
In het vergunningbesluit staat vervolgens dat, als een eigenaar niet meewerkt aan geluidsonderzoek, de betreffende geluidwaarden formeel niet gelden voor die woning. Het ministerie bevestigde dat later ook aan RTV Lansingerland.
Juridisch mag dat dus. Maar voor andere omwonenden roept het wel een logische vraag op: wordt mogelijke geluidshinder hier nou echt serieus getoetst, of wordt het vooral slim juridisch omzeild?
Monitoring van gewoon geluid, niet van bromtonen of trillingen
Tijdens de boorfase moet het gewone geluid van de installatie wel continu worden gemonitord. Dat volgt ook uit de regels. DCMR zette daar in zijn advies nog vraagtekens bij, omdat volgens de milieudienst onvoldoende duidelijk was hoe die monitoring precies zou worden uitgevoerd en wat er gebeurt als normen worden overschreden.
Gaia zegt nu dat er minimaal drie microfoons rond de boortoren komen. Daarmee moet een indicatie worden verkregen van het geluid op de gevel van het meest belaste geluidgevoelige gebouw. Maar ook daar geldt: dit gaat over regulier, hoorbaar geluid via de lucht. Laagfrequent geluid, bromtonen en trillingen via de bodem vallen daar niet apart onder.
Bewoners boven boortraject niet apart geïnformeerd
Gaia bevestigt verder dat alleen bewoners in de directe omgeving van de boorlocatie actief worden geïnformeerd. Bewoners of perceeleigenaren onder of nabij wier grond op grote diepte horizontaal wordt geboord, worden niet afzonderlijk benaderd. Volgens het bedrijf is daar “geen noodzaak” voor, omdat op die diepte geen effecten van de boorwerkzaamheden worden verwacht.
Dat standpunt zal niet iedereen geruststellen. Zeker niet in een gemeente waar de ondergrond steeds intensiever wordt gebruikt voor energieprojecten en waar al langer bewoners last hebben van een onverklaarbare bromtoon of laag frequent geluid.
Breder debat
De kwestie raakt aan een bredere discussie over geothermie in Lansingerland. Voor de glastuinbouw is aardwarmte economisch belangrijk en politiek wordt de techniek vaak als onderdeel van de verduurzaming gezien. Maar voor bewoners telt vooral een andere vraag: hoe zorgvuldig wordt gekeken naar de gevolgen voor hun leefomgeving?
De vergunning is verleend, het project past binnen het wettelijke kader en volgens het ministerie zijn er geen redenen om de boring tegen te houden. Tegelijk blijkt uit de antwoorden aan RTV Lansingerland dat laagfrequent geluid en niet seismische trillingen opnieuw niet apart zijn onderzocht.
